پژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Ethical Risk Management in Partnership Contracts of the Banking System Based on Islamic Teachingsمدیریت مخاطرات اخلاقی (کژمنشی) در عقود مشارکتی نظام بانکی براساس آموزههای اسلامی730218810.30471/iee.2024.9878.2385FAعلیرضا لشکریاستادیار، اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران0000-0000-0000-0000عباس یعقوب زاده مجرددانشجوی دکتری، اقتصاد اسلامی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران0009-0005-0228-1066محمد خلیلیدانشپژوه سطح 3 حوزه علمیه مشکات تهرانJournal Article20240104According to researchers, one of the main factors that prevent the widespread use of cooperative contracts by Islamic banks is the existence of moral hazard in the relationship between the bank and the recipient of the facility. The existence of the problem of moral hazard has caused non-participatory financing with fixed returns to find an important place in Islamic banking and these types of contracts are preferred over partnership contracts. Despite the various solutions that have been presented to solve this challenge, the challenge of moral hazard is still considered as an important obstacle in the implementation of partnership contracts. In this research, it has been tried to use an internal solution based on Islamic jurisprudence to regulate partnership contracts to manage moral risks. In the model of the proposed contract, the capital owner, by giving up his share in exchange for a certain amount of the final product, clearly motivates the agent to work harder and removes the biasیکی از اصلیترین عواملی که از نظر پژوهشگران مانع استفاده گسترده بانکهای اسلامی از عقود مشارکتی شده، وجود مخاطره اخلاقی (کژمنشی) در رابطه بانک و گیرنده تسهیلات است. وجود مسئله مخاطره اخلاقی باعث شده که تأمین مالی غیرمشارکتیِ دارای بازدهی ثابت، جایگاهی مهم در بانکداری اسلامی پیدا کند و این نوع قراردادها نسبت به قراردادهای مشارکتی ترجیح داده شوند. باوجود راهکارهای متنوعی که برای رفع این چالش ارائه شده، هنوز چالش مخاطرات اخلاقی بهعنوان یک مانع مهم در اجرای عقود مشارکتی محسوب میشود. در این تحقیق تلاش شده است براساس آموزههای فقهی−اسلامی از راهکاری درونی برای تنظیم عقود مشارکتی جهت مدیریت مخاطرات اخلاقی استفاده شود. در الگوی قرارداد پیشنهادی، صاحب سرمایه با واگذاری سهم خود در مقابل مقداری مشخص از محصول نهایی، بهروشنی انگیزه عامل را برای تلاش بیشتر فراهم میکند و زمینه کژمنشی را برطرف میکند.https://iee.rihu.ac.ir/article_2188_19ee471323761768d31802bd97a5720d.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923The Effect of the Institutional Quality of Health Expenses on the Economic Growth of Selected Islamic Countries Using the Pooled Group Average Methodتأثیر کیفیت نهادی هزینههای سلامت، بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب اسلامی با استفاده از روش میانگین گروهی تلفیقی3162217910.30471/iee.2024.9920.2387FAایمان نوروزیدانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایراناحمد سرلکاستادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران0000-0001-7237-2880مجتبی قیاسیاستادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ملایر، ملایر، ایرانJournal Article20240123Good governance leads to the improvement of the quality of economic institutions and institutions, and this quality improvement, including in the field of health, affects the way of growth and development. The existence of institutional and structural problems of institutions, which is caused by weak governance, has a negative effect on the performance and effectiveness of institutions and institutions related to health costs. Therefore, the main goal of this article is to find an answer for how the institutional quality of economic actors affects the economic growth of selected Islamic countries in the field of health expenses. In this regard, the good governance index has been used as a substitute for institutional quality, and the idea of the Cobb-Douglas production function has been used to estimate the research model using the heterogeneous dynamic panel data model by the pooled group average method in the time period of 2008-2022. The results show that health expenses have a relatively low impact on economic growth in the short and long term. Considering the interactive effect of institutional quality and health expenditures, the size of this coefficient is positive in both periods and it indicates that improving the quality of institutions related to health expenditures strengthens the effect of this expenditure on economic growth. Therefore, if increased health spending is accompanied by good institutional quality, it will result in greater economic growth. In other words, although the quantity of healthcare costs is important, the quality of the cost is more important. Focusing on the quality of spending increases economic growth.<strong> </strong>حکمرانی خوب به بهبود کیفیت نهادها و مؤسسههای اقتصادی منجر میشود و این بهبود کیفیت ازجمله درزمینۀ بهداشت بر چگونگی رشد و توسعه تأثیرگذار است. وجود مشکلات نهادی و ساختاری نهادها که ناشی از حکمرانی ضعیف است، تأثیر منفی بر عملکرد و اثربخشی نهادها و مؤسسات مرتبط با هزینههای بهداشتی دارد. ازاینرو هدف اصلی این مقاله، یافتن پاسخی برای چگونگی تأثیر کیفیت نهادی فعالان اقتصادی درزمینۀ هزینههای سلامت بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب اسلامی است<strong>.</strong> دراینراستا از شاخص حکمرانی خوب بهعنوان جایگزین کیفیت نهادی استفاده شده و از ایده تابع تولید کاب−داگلاس، با استفاده از الگوی دادههای تابلویی پویای ناهمگن به روش میانگین گروهی تلفیقی در دوره زمانی 2008−2022 مدل تحقیق برآورد شده است. نتایج نشان میدهد مخارج بهداشتی در کوتاهمدت و بلندمدت با ضریب نسبتاً پایینی بر رشد اقتصادی تأثیرگذار است. با درنظرگرفتن اثر تعاملی کیفیت نهادی و مخارج بهداشتی، اندازه این ضریب در هردو دوره مثبت است و بیانکننده آن است که بهبود کیفیت نهادهای مرتبط با هزینههای سلامت تأثیر این هزینه بر رشد اقتصادی را تقویت میکند. بنابراین، اگر افزایش هزینههای بهداشتی با کیفیت خوب نهادی همراه باشد، رشد اقتصادی بیشتری را نتیجه خواهد داد. بهعبارتی مقدار هزینههای بهداشتی اگرچه مهم است، اما مهمتر از آن کیفیت هزینه است. تمرکز بر کیفیت انجام هزینهها باعث افزایش رشد اقتصادی بیشتر میشود.https://iee.rihu.ac.ir/article_2179_dcf553ee8697cf5ffe9310830d90e231.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020231122The Economic Thought and Practice of Mir Mustafa Alinasabاندیشه و عمل اقتصادی میرمصطفی عالینسب6388219210.30471/iee.2024.9724.2371FAحجت کاظمیاستادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمصطفی سلیمی مفردکارشناسی ارشد، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20231227Mir Mustafa Alainasb has been one of the influential figures on Iran's economic trends in the years after the Islamic Revolution. Considering the prominent role of Highness, this article seeks to answer three main questions: 1. What intellectual currents were formed under the influence of Highness's thoughts and economic practice? 2. What were the main current themes in his economic thought and practice? 3. What assessment can be made of the intellectual and scientific heritage of the Highness? Considering that there are no written or non-written works of the Highness, in this article, an attempt has been made to answer the three questions by using the available first-hand sources and interviews with ten figures close to him. The findings of the research show that the economic opinions and ideas of the noble family were influenced by three main intellectual streams, namely, Islamic thought, the German historical school, and socialist economy. The main themes that can be extracted from his intellectual and practical heritage include things such as moral attitude towards the economy, belief in extensive government intervention, opposition to commercial capitalism, privatization and foreign capital, economic nationalism, economic protectionism and the necessity of promoting domestic production, belief in the primacy of justice over Other dimensions of development are maintaining the value of the national currency and opposing consumerism. The article emphasizes the point that despite the elements of a relatively specific orientation in the field of economic policies, Aaleenasb cannot be considered as having a systematic economic thought. In the field of output, despite achieving important achievements such as maintaining relative economic stability in the conditions of war and embargo, providing the minimum subsistence level and supporting the fronts, the results of the policies that His Highness played a role in regulating and implementing have not been successful in terms of macroeconomic indicatorsمیرمصطفی عالینسب از چهرههای تأثیرگذار بر روندهای اقتصادی ایران در سالهای پس از انقلاب اسلامی بوده است. با توجه به نقش برجسته عالینسب این مقاله در پی پاسخ به سه سؤال اصلی است: 1. اندیشهها و عمل اقتصادی عالینسب تحتتأثیر چه جریانهای فکری شکل گرفته است؟ 2. مضامین اصلی جاری در اندیشه و عمل اقتصادی وی چه بوده است؟ 3. چه ارزیابیای از میراث فکری و علمی عالینسب میتوان داشت؟ با توجه به اینکه هیچ اثر مکتوب یا غیرمکتوبی از عالینسب باقی نمانده است، در مقاله حاضر تلاش شده است تا با استفاده از منابع دست اول موجود و مصاحبه با ده تن از چهرههای نزدیک به ایشان به سه سؤال موردنظر پاسخ داده شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد آراء و عقاید اقتصادی عالینسب از سه آبشخور فکری اصلی یعنی اندیشه اسلامی، مکتب تاریخی آلمان و اقتصاد سوسیالیستی تأثیر پذیرفته است. مضامین اصلی قابلاستخراج از میراث فکری و عملی وی نیز شامل مواردی چون نگرش اخلاقی به اقتصاد، باور به دخالت گسترده دولت، مخالفت با سرمایهداری تجاری، خصوصیسازی و سرمایه خارجی، ملیگرایی اقتصادی، حمایتگرایی اقتصادی و ضرورت ترویج تولید داخلی، باور به تقدم عدالت بر دیگر ابعاد توسعه، حفظ ارزش پول ملی و مخالفت با مصرفگرایی میباشد. مقاله بر این نکته تأکید میکند که با وجود عناصر یک جهتگیری نسبتاً مشخص در عرصه سیاستهای اقتصادی، عالینسب را نمیتوان واجد یک اندیشه اقتصادی نظاممند دانست. در حوزه برونداد نیز با وجود کسب دستاوردهای مهمی چون حفظ ثبات اقتصادی نسبی در شرایط جنگ و تحریم، تأمین حداقلهای معیشتی و پشتیبانی از جبههها، برآیند سیاستهایی که عالینسب در تنظیم و اجرای آنها ایفای نقش کرده است، ازلحاظ شاخصهای کلان اقتصادی موفقیتآمیز نبوده است.https://iee.rihu.ac.ir/article_2192_1cd1f85d5952a62b49e91ccab31cc0a5.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Providing a Framework for Identifying and Analyzing the Factors Affecting Banking Healthارائه چارچوبی برای شناسایی و تحلیل مؤلفههای اثرگذار بر سلامت بانکی89115220710.30471/iee.2024.9936.2388FAسید هادی عربیدانشیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران0009-0004-5730-4846امیدعلی عادلیدانشیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران0000000218141990محمد حسن ملکیدانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه قم، قم، ایران0000000237405402نفیسه امن زادهدانشجوی دکتری، رشته اقتصاد اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران000900066707281xJournal Article20240202Various components affect the financial health of banks. This article seeks to identify and analyze the factors affecting the financial health of banks. The current research is applied in terms of orientation and quantitative in terms of methodology. In this research, quantitative techniques have been used for data analysis. Fuzzy Delphi was used to screen the components and Fuzzy Dimetal was used to evaluate the effectiveness of the components. The theoretical community was experts in the field of banking and sampling was done in a judgmental way. To collect data, background review, fuzzy screen questionnaires and effectiveness assessment were used.
Fourteen components have been extracted from the background review and theoretical foundations. These components were screened with fuzzy Delphi and four components had a fuzzy number less than 0.7 and were removed. Ten components were analyzed from the point of view of effectiveness and effectiveness with fuzzy Dimetal technique. The components of rules and regulations, transparency, prohibition of usury and fairness of all relationships have the greatest net effect. One of the necessary tools to realize effective supervision in the banking network is to create transparency, disclose information and provide proper access to the latest data and information. In this case, experts specializing in bank analysis can monitor the banks' activities. In the banking industry, which is an industry based on trust, it is necessary to provide extensive supervision in order to maintain this trust, establish stability and prevent crises and bankruptcy. The health of banks mainly depends on compliance with the standards of capital adequacy, asset quality and profitability, which are greatly influenced by information transparency and regulations.مؤلفههای مختلفی بر سلامت مالی بانکها اثر میگذارند. این مقاله بهدنبال شناسایی و تحلیل مؤلفههای اثرگذار بر سلامت مالی بانکهاست. پژوهش حاضر ازنظر جهتگیری، کاربردی و ازجهت روششناسی، کمّی است. دراین پژوهش، از فنون کمّی برای تحلیل دادهها استفاده شده است. دلفی فازی برای غربال مؤلفهها و دیمتل فازی بهمنظور ارزیابی میزان اثرگذاری مؤلفهها استفاده شده است. جامعه نظری، خبرگان حوزه بانکداری بودند و نمونهگیری بهصورت قضاوتی انجام شد. برای جمعآوری دادهها از مرور پیشینه، پرسشنامههای غربال فازی و اثرسنجی استفاده شده است.
چهارده مؤلفه از مرور پیشینه و بررسی مبانی نظری استخراج شده است. این مؤلفهها با دلفی فازی غربال شده و چهار مؤلفه دارای عدد دیفازی کمتر از 7/0 بودند و حذف شدند. ده مؤلفه از منظر اثرگذاری و اثرپذیری با تکنیک دیمتل فازی تحلیل شدند. مؤلفههای قوانین و مقررات، شفافیت، ممنوعیت ربا و عادلانه بودن تمام روابط و مناسبات دارای بیشترین خالص اثر هستند. یکی از لوازم ضروری تحقق نظارت مؤثر در شبکه بانکی، ایجاد شفافیت، افشای اطلاعات و ایجاد دسترسی مناسب به آخرین دادهها و اطلاعات است. دراین صورت کارشناسان متخصص در تحلیل بانکها میتوانند فعالیت بانکها را رصد کنند. در صنعت بانکی، که صنعتی مبتنی بر اعتماد است، ضروری است جهت حفظ این اعتماد، استقرار ثبات و جلوگیری از ایجاد بحران و ورشکستگی، زمینه نظارت گسترده فراهم شود. سلامت بانکها عمدتاً در گرو رعایت استانداردهای کفایت سرمایه، کیفیت دارایی و سودآوری است که شفافیت اطلاعات و قوانین مقررات بر روی آنها تأثیر بسیاری دارند.https://iee.rihu.ac.ir/article_2207_aa0d75b862695249e7e553d8ab585a4b.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Analytical Study of the Effect of Economic Sanctions on the Bilateral Trade of Iran and its Major Trading Partnersبررسی تحلیلی اثر تحریمهای اقتصادی بر تجارت دوجانبه ایران و شرکای عمده تجاری117145219610.30471/iee.2024.9662.2361FAسمیرا متقیدانشیار، اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0001-8572-4355محمدرضا رنجبرفلاحدانشیار، اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانسپیده حسین زاده نجارکارشناسی ارشد، رشته اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20230925The present article aims to investigate the effect of economic sanctions on Iran's trade mix with its major trading partners with an analytical approach. The method used in this study is panel data, the software used is Eviewes 10, and the model considered in this research is the generalized gravity model, which investigates and analyzes the effect of independent variables on the share of trade during the period of 1371 to 1400. The variables examined in this research include gross domestic product, population, real bilateral exchange rate, distance and the virtual variable of sanctions in three types: weak (LIM), medium (MED) and strong (EXT). The results of the research show that the product of the GDP of Iran and its trading partners, the product of the population of Iran and its trading partners and the real bilateral exchange rate are 2.50, 0.37 and 2.04, respectively, which have a positive and significant effect on the share of trade. Also, the distance at the rate of 1.16 and the virtual variables of sanctions with low, medium and strong intensity respectively at the rate of 2.03, 3.30 and 4.007 have had a negative and significant effect on the share of Iran's trade and major trading partnersمقاله حاضر بر آن است تا با رویکردی تحلیلی به بررسی اثرگذاری تحریمهای اقتصادی بر ترکیب تجاری ایران با شرکای عمده تجاریاش بپردازد. روش بهکارگرفتهشده دراین مطالعه پنل دیتا، نرمافزار مورداستفاده Eviewes 10 و مدل مدنظر دراین پژوهش مدل جاذبه تعمیمیافته است که طی دوره زمانی 1371 تا 1400 به بررسی و تحلیل تأثیر متغیرهای مستقل بر سهم تجارت می-پردازد. متغیرهای موردبررسی دراین تحقیق شامل تولید ناخالص داخلی، جمعیت، نرخ ارز دوجانبه واقعی، مسافت و متغیر مجازی تحریم در سه نوع ضعیف (LIM)، متوسط (MED) و قوی(EXT) هستند. نتایج تحقیق بیانکننده آن است که حاصلضرب تولید ناخالص داخلی ایران و شرکای تجاری، حاصلضرب جمعیت ایران و شرکای تجاری و نرخ ارز دوجانبه واقعی بهترتیب برابر 50/2، 37/0و 04/2 است که تأثیر مثبت و معنادار بر سهم تجارت دارند. همچنین، مسافت به میزان 16/1 و متغیرهای مجازی تحریم با شدت کم، متوسط و قوی بهترتیب به میزان 03/2، 30/3 و 007/4 اثربخشی منفی و معناداری بر سهم تجارت ایران و شرکای عمده تجاری داشتهاند.https://iee.rihu.ac.ir/article_2196_3d4af17080c47df86b2cec57e8d251da.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Estimating the Impact of Banks' debt to the Central Bank on the Volume of Liquidity in Iran's Economy Using the ARDL Approachبرآورد تأثیر بدهی بانکها به بانک مرکزی بر حجم نقدینگی در اقتصاد ایران با استفاده از رویکرد ARDL147166219710.30471/iee.2024.9722.2369FAندا پورجمشیدیکارشناسی ارشد، اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران0000-0002-3578-287xکیومرث سهیلیاستاد، اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران0000-0002-2586-3131شهرام فتاحیدانشیار، اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران0000-0002-3578-287xJournal Article20231026In economic literature, increasing each of the components of the basic monetary resources with the same coefficient called the increasing coefficient causes an increase in liquidity; But the degree of influence of each of the components of basic monetary resources may not be the same. Therefore, the composition of the components of basic monetary resources can also affect liquidity. Therefore, the current article seeks to investigate the impact of each component of monetary base resources on liquidity. For this purpose, the research model has been designed based on theoretical foundations and the statistical data of the years 1357-1400 have been used, and the model used is the self-explanatory approach with distributed intervals (ARDL). From the model estimation findings, it can be concluded that there are short-term dynamics related to long-term relationships. The interpretation of the error correction coefficients, which is equal to -0.72, shows that the short-term and long-term coefficients converge directly to each other. Also, the results of this study show that a one percent increase in the net debt of banks to the central bank increases the volume of liquidity in the short term and long term by 0.36 and 0.64 percent, respectively. Other findings of the model show that all components of basic monetary resources have a positive and significant effect on liquidity volume.در ادبیات اقتصاد، افزایش هرکدام از اجزاء منابع پایه پولی با ضریب یکسانی به نام ضریب فزاینده باعث افزایش نقدینگی میشود؛ اما ممکن است درجه تأثیر هرکدام از اجزاء منابع پایه پولی یکسان نباشد. ازاینرو، ترکیب اجزاء منابع پایه پولی نیز میتواند روی نقدینگی تأثیرگذار باشد. بنابراین، مقاله حاضر بهدنبال بررسی میزان تأثیر هرکدام از اجزاء منابع پایه پولی بر نقدینگی است. برای این کار مدل پژوهش، بر مبنای مبانی نظری طراحی شده است و از دادههای آماری سالهای 1357−1400 استفاده شده و مدل مورد استفاده، رهیافت خودتوضیح با وقفههای توزیعی(ARDL) است. از یافتههای برآورد مدل میتوان اینگونه استنباط کرد که پویاییهای کوتاهمدت در ارتباط با روابط بلندمدت وجود دارد. تفسیر ضرایب تصحیح خطا، که معادل 72/0- است، نشان میدهد که ضرایب کوتاهمدت و بلندمدت بهصورت مستقیم به یکدیگر همگرا میشوند. همچنین، نتایج این مطالعه نشان میدهد افزایش یکدرصدی خالص بدهی بانکها به بانک مرکزی میزان حجم نقدینگی را در کوتاهمدت و بلندمدت به ترتیب 36/ 0و 64/0 درصد افزایش میدهد. دیگر یافتههای مدل نشان میدهد که همه اجزاء منابع پایه پولی تأثیر مثبت و معناداری بر حجم نقدینگی دارند.https://iee.rihu.ac.ir/article_2197_2a2ebfcdbb8cf299c315583608ec353f.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Participation of Stakeholders in Risk Management and Economic Challenges of Iranمشارکت ذینفعان در مدیریت ریسک و چالشهای اقتصادی ایران167190221110.30471/iee.2024.10194.2419FAعبداله توکلیدانشیار، مدیریت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران0000-0002-1655-752XJournal Article20240608Today, economic activities at the company, local and national level are facing challenges and uncertainties for many reasons. This problem can become a serious obstacle for the planning and management of this category of activities and cause major concerns, especially for the Iranian society, which, in addition to the usual challenges, is also under sanctions. Therefore, in these conditions, the management of existing uncertainties and risks becomes very important; Because with the correct use of risk management frameworks and models, we can hope to overcome these conditions to a large extent. This research aims to investigate how to use risk management and its patterns, especially with emphasis on the participation of different stakeholders such as shareholders, policy makers, managers, customers and other stakeholders. The findings of the research with the method of logical analysis show that the participation of different stakeholders and at the macro level the participation of people in the risk management process can facilitate the management of economic challenges, including achieving economic growth and overcoming high inflation rates.امروزه فعالیتهای اقتصادی در سطح بنگاه، محلی و ملی به دلایل متعدد با چالشهای و عدماطمینانهایی مواجه است. این مشکل میتواند به مانعی جدی برای برنامهریزی و مدیریت این دسته از فعالیتها تبدیل شود و نگرانیهای اساسی را بهویژه برای جامعه ایران دامن بزند که افزونبر چالشهای مرسوم، تحت تحریم هم قرار دارد. ازاینرو، دراینشرایط، مدیریت عدمقطعیتها و ریسکهای موجود اهمیت زیادی مییابد؛ زیرا با استفاده درست از چارچوبها و مدلهای مدیریت ریسک میتوان تا حدود زیادی به عبور از این شرایط امیدوار بود. این پژوهش بر آن است تا چگونگی استفاده از مدیریت ریسک و الگوهای آن بهویژه با تأکید بر مشارکت ذینفعان مختلف مانند سهامداران، سیاستگذاران، مدیران، مشتریان و دیگر ذینفعان را بررسی کند. یافتههای پژوهش با روش تحلیل منطقی نشان میدهد مشارکت ذینفعان مختلف و در سطح کلان مشارکت مردم در فرایند مدیریت ریسک میتواند به مدیریت چالشهای اقتصادی ازجمله دستیابی به رشد اقتصادی و گذر از تورمهای با نرخ بالا را تسهیل نماید.https://iee.rihu.ac.ir/article_2211_779edf662ab6a1415ce4a5207037cd1b.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Comparative-Critic al Analysis of the Distribution Theory of Shahid Sadr and classical and neoclassical economic Thinkers; A Mathematical Approach in the Framework of the Model of Interference Generations; (Strategic Implications for Iran's Economy)واکاوی تطبیقی ـ انتقادی نظریه توزیع شهید صدر و اندیشمندان اقتصاد کلاسیک و نئوکلاسیک؛ رهیافتی ریاضی در چارچوب الگوی نسلهای تداخلی؛ (دلالتهای راهبردی برای اقتصاد ایران)191222221210.30471/iee.2024.10010.2398FAمجتبی حسنی قره تپهدانشجوی دکتری اقتصاد پولی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران0000-0003-3680-7618محمدمهدی مجاهدی موخردانشیار، گروه اقتصاد بازرگانی، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران0000-0003-2538-2896محمدجواد نوراحمدیدانشیار، اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانسیدمحمدرضا سید نورانیاستاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانمرتضی خورسندیدانشیار، اقتصادانرژی، کشاورزی و محیط زیست، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20240228The theories of distribution limit the economic relations of economic actors and determine how to distribute wealth and income among them. These theories can be divided into three parts: pre-production distribution theory, functional distribution theory and redistribution theory. Shahid Sadr has raised detailed discussions regarding all three areas of distribution. Although capitalist economists have also expressed several distributional theories, these theories were initially focused on functional distribution and then focused on examining the dimensions of the distribution of a certain amount of income. The main goal of this research is to analyze the structure and fundamentals of these theories and compare them with Shahid Sadr's distribution theory, to model Shahid Sadr's distribution approach in the framework of the overlapping generations model, and to extract strategic implications for Iran's economy. The results of the research show that capitalist economists are not able to provide a permanent solution to solve the problem of unequal distribution due to adherence to the school principles of capitalist economy (freedom of ownership, freedom of exploitation and freedom of consumption). After defining the intergenerational utility function and the budget constraint of the overlapping generations model in line with Shahid Sadr's distribution theory, it is proved that the capital accumulation is maintained in a dynamic state despite the applied changes and the achievement of a stable equilibrium is also guaranteed with regard to justice.نظریات توزیع تحدیدکنندۀ روابط اقتصادی کنشگران اقتصاد و مشخصکننده چگونگی توزیع ثروت و درآمد در میان آنهاست. این نظریات را میتوان به سه قسمت تقسیم کرد: نظریه توزیع قبل از تولید، نظریه توزیع کارکردی و نظریه توزیع مجدد. شهیدصدر مباحثی تفصیلی ناظر به هر سه ساحت توزیع مطرح کرده است. هرچند اقتصاددانان سرمایهداری نیز نظریات توزیعی متعددی را بیان کردهاند، اما این نظریات در ابتدا متمرکز بر توزیع کارکردی بوده و درادامه به بررسی ابعاد توزیع مقداری درآمد متمرکز شده است. تحلیل ساختار و مبانی قریب این نظریات و نسبتسنجی آن با نظریه توزیع شهیدصدر، مدلسازی رویکرد توزیعی شهیدصدر در بستر الگوی نسلهای همپوشان و استخراج دلالتهای راهبردی برای اقتصاد ایران هدف اصلی این پژوهش میباشد. نتایج پژوهش نشان میدهد اقتصاددانان سرمایهداری بهدلیل التزام به اصول مکتبی اقتصاد سرمایهداری (آزادی تملک، آزادی بهرهبرداری و آزادی مصرف) امکان ارائه یک راهکار دائمی برای حل مسئله توزیع نابرابر را ندارند. پس از تعریف تابع مطلوبیت بیننسلی و قید بودجه الگوی نسلهای همپوشان همراستا با نظریه توزیع شهیدصدر اثبات میَشود که انباشت سرمایه در حالت پویا باوجود تغییرات اعمال شده برقرار است و دستیابی به یک تعادل پایدار توأم با توجه به عدالت نیز تضمین میشود.https://iee.rihu.ac.ir/article_2212_b46674a7b7a9f5329e880cca778c5ef8.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Analyzing the Effect of Financing the Government Budget Deficit Through the Issuance of Public Bonds on Economic Growth and Inflation Variables Using the Bayesian Vector Autoregression Methodتحلیل تأثیر تأمین مالی کسری بودجه دولت از طریق انتشار اوراق مرابحه عام بر متغیرهای رشد اقتصادی و تورم به روش خودرگرسیون برداری بیزین223245218910.30471/iee.2024.9845.2378FAمحدثه علی اصغرزادهدانشجوی دکتری، اقتصاد، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران0009-0005-7651-4299محمد واعظ برزانیدانشیار، اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0001-6351-2060مرتضی سامتیاستاد، اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانمحمدرضا قاسمیدکتری تخصصی، اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانسیدعباس حسینی غفارمربی، اقتصاد، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایرانJournal Article20231218The common method of financing government budget deficits is the issuance of bonds, which is not acceptable according to the acceptable legal framework in Iran's economic system. One of the new methods of financing is the issuance of public interest bonds, which has the capacity to be used in domestic and international banking. Studying the impact of financing the budget deficit through the issuance of public bonds on selected macroeconomic variables, including economic growth and inflation, is important for economic authorities. In this study, the research model is a combination of variables based on Solow's growth theory and control variables aimed at Iran's economy. The research method used is the Bayesian vector autoregression method, according to the interrelationships between the variables, and the data used is selected monthly from 1398 to 1400 from Iran's economy. The results of the research show that the effect of issuing public bonds on economic growth and inflation over time is positive with different intensity.روش رایج تأمین مالی کسری بودجه دولتها انتشار اوراققرضه است که باتوجهبه چارچوب حقوقی قابلقبول در نظام اقتصادی ایران پذیرفتنی نیست. یکی از شیوههای نوین تأمین مالی، انتشار اوراق مرابحه عام است که از ظرفیت بهکارگیری زیادی در بانکداری داخلی و بینالمللی برخوردار است. مطالعه تأثیر تأمین مالی کسری بودجه از طریق انتشار اوراق مرابحه عام بر متغیرهای منتخب اقتصاد کلان ازجمله رشد اقتصادی و تورم برای مقامات اقتصادی بااهمیت است. دراین مطالعه، الگوی تحقیق تلفیقی از متغیرهای مبتنی بر نظریه رشد سولو[1] و متغیرهای کنترل معطوف به اقتصاد ایران است. روش تحقیق بهکاررفته، باتوجهبه روابط متقابل بین متغیرها روش خودرگرسیون برداری بیزین[2] است که دادههای مورد استفاده بهصورت ماهانه از سال 1398 تا 1400 از اقتصاد ایران انتخاب شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد تأثیر انتشار اوراق مرابحه عام بر رشد اقتصادی و تورم در طی زمان با شدت متفاوتی مثبت است.<br /> <br />[1]. Solow growth<br />[2]. Bayesian Vector Autoregression Estimate<br /> https://iee.rihu.ac.ir/article_2189_f60419257ad9907bc7593169e7966b05.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Threshold Effect of Islamization of the Environment on Reducing the Risk of the Banking Sector in Islamic Countries:Panel Smooth Transition Regression (PSTR) Methodتأثیر آستانهای اسلامیت محیط بر کاهش ریسک بخش بانکی در کشورهای اسلامی:روش رگرسیون انتقال ملایم تابلویی (PSTR)247277220210.30471/iee.2024.10068.2406FAاحمدعلی رضاییدانش پژوه دکتری، اقتصاد اسلامی، مؤسسه آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، دانشگاه بینالمللی المصطفی، قم، ایران0009-0004-3053-924Xمحمد سعید پناهی بروجردیاستادیار، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران0000-0003-0549-9464Journal Article20240330The growing importance of Sharia-based financing in banking systems has stimulated scientific research on the factors that shape the way of behavior, how to compete with conventional banks, and how Islamic banks react to various risks and shocks. Based on this, the main goal of this article is to investigate the effect of the Islamic nature of the environment on strengthening and reducing the risk of the banking sector in countries with an Islamic banking system. This article assumes that the stability of Islamic banks is closely related to the Islamic degree of their operating environment. To test this hypothesis, from the data of sixteen selected countries with Islamic banking system including Saudi Arabia, Qatar, Palestine, Pakistan, Oman, Nigeria, Malaysia, Libya, Lebanon, Jordan, Iran, Indonesia, Egypt, Brunei, Bahrain and Afghanistan; It has been used from the first season of 2019 to the third season of 2022. The method of data analysis is based on panel smooth transition regression (PSTR). The findings of the research show that Islamization of the environment in both regimes has had positive effects on increasing banking stability in the studied countries; So that the effectiveness of the second regimen is greater than the first regimen. Based on this, it can be concluded that the Islamization of the environment has been able to exert its positive effects on increasing banking stability, and in order to strengthen this effect, it is necessary to develop the level of compliance of the banks' operating environment with the principles of Sharia.اهمیت فزاینده تأمین مالی مبتنی بر شریعت در سیستمهای بانکی، تحقیقات علمی را در مورد عوامل شکلدهنده نحوه رفتار، نحوه رقابت با بانکهای معمولی و نحوه واکنش بانکهای اسلامی به ریسکها و شوکهای مختلف برانگیخته است. براساساین، هدف اصلی مقاله حاضر بررسی تأثیر اسلامی بودن محیط بر مقاومسازی و کاهش ریسک بخش بانکی در کشورهای دارای سیستم بانکداری اسلامی است. این مقاله فرض میکند که ثبات بانکهای اسلامی با درجه اسلامی بودن محیط فعالیت آنها ارتباط تنگاتنگی دارد. برای آزمون این فرضیه، از دادههای شانزده کشور منتخب دارای سیستم بانکداری اسلامی شامل عربستان، قطر، فلسطین، پاکستان، عمان، نیجریه، مالزی، لیبی، لبنان، اردن، ایران، اندونزی، مصر، برونئی، بحرین و افغانستان؛ طی دوره زمانی فصل اول سال 2019 تا فصل سوم سال 2022 استفاده شده است. روش تجزیهوتحلیل دادهها مبتنی بر روش رگرسیون انتقال ملایم تابلویی (PSTR) است. یافتههای تحقیق نشان میدهد اسلامیت محیط در هر دو رژیم، اثرات مثبت بر افزایش ثبات بانکی در کشورهای موردبررسی داشته است؛ بهطوریکه میزان اثرگذاری در رژیم دوم نسبت به رژیم اول بیشتر است. براساساین، نتیجهگیری میشود اسلامیت محیط بهصورت ناکامل توانسته اثرات مثبت خود بر افزایش ثباتبخش بانکی را ایفا نماید و بهمنظور تقویت این اثرگذاری نیاز است تا میزان تطابق محیط فعالیت بانکها با اصول شریعت توسعه پیدا کند.https://iee.rihu.ac.ir/article_2202_89ee2fd38a494bf4c603ef8c95f94539.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Investigating the Impact of the Islamic Financing Tool of Sukuk on the Economic Growth of Iran's Provinces: the Approach of Generalized Momentsبررسی تأثیر ابزار تأمین مالی اسلامی صکوک بر رشد اقتصادی استانهای ایران: رویکرد گشتاورهای تعمیمیافته279306217410.30471/iee.2024.9938.2389FAمهدی ابراهیمیدانشجوی دکتری، گروه آموزشی اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، تبریز، ایران0009-0008-1852-9363سیدعلی پایتختی اسکوییدانشیار، اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، تبریز، ایران0000-0001-8827-6236رؤیا آل عمراناستادیار، اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20240202Due to the prominent role of financial institutions in economic growth, the financial system is considered one of the most important economic sectors of any country. But due to the Islamic nature of Iran's financial system, it is necessary to pay attention to Islamic orders, especially the sanctity of usury. Therefore, replacing conventional financial instruments with Islamic financial instruments and Sukuk at the head of them is one of the necessary processes of Islamic countries including Iran. Given that it is necessary to evaluate the role of Islamic financing tools in the economic growth of countries based on the principles and rules of Islamic economics, and also, based on the fact that sukuk is one of the most important financing tools in Islamic countries, the purpose of this study is to estimate the growth model economic for the provinces of the country and investigating the effects of the Islamic Sukuk financing tool on economic growth in the period of 1387-1400 by using the panel data method of generalized moments (GMM). The results of this study show that the issuance of sukuk has a positive and significant effect on the economic growth of the provinces. In addition, investment, education, inflation rate, and commercial openness have a positive and significant effect, and the unemployment rate, economic inequality, and mortality have a negative and significant effect on the economic growth of the provinces. Therefore, it is suggested that policymakers and planners increase the spread of Islamic financial instruments, adopt redistribution policies, pay more attention and increase budgets in the field of education and health, and improve political and commercial relations with other countriesباتوجهبه نقش برجسته نهادهای مالی در رشد اقتصادی، نظام مالی یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی هر کشور به شمار میرود. اما باتوجهبه اسلامی بودن نظام مالی ایران، توجه به دستورات اسلامی، بهویژه حرمت ربا ضروری است. بنابراین، جایگزین نمودن ابزار مالی متعارف با ابزارهای مالی اسلامی و در رأس آنها صکوک، یکی از فرآیندهای ضروری کشورهای اسلامی ازجمله ایران است. باتوجهبه اینکه ارزیابی نقش ابزارهای تأمین مالی اسلامی در رشد اقتصادی کشورهای مبتنی بر اصول و قواعد اقتصاد اسلامی، ضروری است، و همچنین، براساس این واقعیت که صکوک، یکی از مهمترین ابزارهای تأمین مالی کشورهای اسلامی است، هدف مطالعه حاضر برآورد مدل رشد اقتصادی برای استانهای کشور و بررسی اثرات ابزار تأمین مالی اسلامی صکوک بر رشد اقتصادی در دوره زمانی 1387−1400 با بهکارگیری روش دادههای تابلویی گشتاورهای تعمیمیافته (GMM) است. نتایج این مطالعه نشان میدهد که انتشار صکوک تأثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی استانها دارد. افزونبراینْ سرمایهگذاری، آموزش، نرخ تورم، و باز بودن تجاری تأثیر مثبت و معنادار و نرخ بیکاری، نابرابری اقتصادی، و مرگومیر تأثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی استانها داشتهاند. بنابراین، پیشنهاد میشود که سیاستگذاران و برنامهریزان اقدام به افزایش انتشار ابزار مالی اسلامی، اتخاذ سیاستهای توزیع مجدد، توجه بیشتر و افزایش بودجه درزمینۀ آموزش و بهداشت، و بهبود روابط سیاسی و تجاری با دیگر کشورها نمایند.https://iee.rihu.ac.ir/article_2174_501c9db1bde6c9fa2e076893610cdb0f.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهجستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی3115-8226204020230923Designing Hybrid Bonds with Company Control Authority in Iran's Capital Market with an Islamic Financial Approachطراحی اوراق ترکیبی با اختیار کنترل شرکت در بازار سرمایه ایران با رویکرد مالی اسلامی307331220010.30471/iee.2024.9484.2347FAحامد تاجمیر ریاحیاستادیار، گروه آموزشی اقتصاد و بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران0000-0002-4611-6389Journal Article20230618Designing new securities based on the needs of issuers and capital market investors has been one of the most important factors in the development of capital markets. Hybrid bonds have been created as a financial innovation to meet the different needs of issuers and investors based on the combination of different features of debt bonds and ownership bonds. Hybrid bonds can be considered as one of the few hybrid bonds in the world that are designed based on the legal nature of ordinary shares and not based on the legal nature of bonds. Considering the various features in the combined bonds, all of which have been derived from the existing needs in the capital markets, has led to the creation of various types of these stocks. Combined bonds with the option to control the company can be considered as bonds to solve the concerns of the issuers about losing control of the company after its shares are offered in the capital market.<br />In this article, firstly, the characteristics of public stock companies and their control methods have been examined, and then, based on different types of control, three combined bonds with the control authority to determine the amount of dividend, the right to change the rights of a certain type of shares, and combined bonds with other powers designed. Based on financial and jurisprudential analysis, two combined sheets with the authority to determine the amount of profit and the authority to appoint the board of directors have been approved. According to the most respected authorities, the use of current imitation is one of the characteristics of the present research.طراحی اوراق بهادار جدید براساس نیازهای ناشران و سرمایهگذاران بازار سرمایه ازجمله مهمترین عوامل توسعه بازارهای سرمایه بوده است. اوراق ترکیبی بهعنوان نوآوری مالی درجهت رفع نیازهای مختلف ناشران و سرمایهگذاران براساس تلفیق ویژگیهای مختلف اوراق بدهی و اوراق مالکیت به وجود آمده است. اوراق ترکیبی را میتوان ازجمله معدود اوراق ترکیبی در سطح دنیا دانست که براساس ماهیت حقوقی سهام عادی طراحی شده است و مبتنی بر ماهیت حقوقی اوراق قرضه نیست. لحاظ ویژگیهای مختلف در اوراق ترکیبی که همگی برگرفته از نیازهای موجود در بازارهای سرمایه بوده است، باعث بهوجودآمدن انواع مختلفی از این سهام شده است. اوراق ترکیبی با اختیار کنترل شرکت را میتوان اوراقی درجهت رفع نگرانیهای ناشران جهت از دست دادن کنترل شرکت بعد از عرضه سهام آن در بازار سرمایه دانست.<br />دراین مقاله ابتدا، به بررسی خصوصیات شرکتهای سهامی عام و نحوه کنترل آن پرداخته شده است و درادامه براساس انواع مختلف کنترل، سه ورقه ترکیبی با اختیار کنترل تعیین میزان سود تقسیمی، اختیار تغییر حقوق نوع خاصی از سهام و اوراق ترکیبی با دیگر اختیارات طراحی شده است. براساس تحلیلهای مالی و فقهی دو ورقه ترکیبی با اختیار تعیین میزان سود و اختیار تعیین هیئتمدیره به تأیید رسیده است. استفاده ازنظر مراجع معظم تقلید کنونی از خصوصیات پژوهش حاضر است.https://iee.rihu.ac.ir/article_2200_d98fa739c5e009ce4eac3e316545c7b7.pdf