شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی جذب سرمایه‌گذاری تولید محور در اقتصاد ایران با رویکرد اقتصاد مقاومتی و تأکید بر توسعه زنجیره‌های ارزش

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل ساختاری عوامل کلیدی مؤثر بر جذب سرمایه‌گذاری هدفمند در بخش تولید ایران با رویکرد اقتصاد مقاومتی و با تأکید بر نقش زنجیره‌های ارزش انجام شد. این مطالعه از رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) بهره گرفته است. در مرحله کیفی، با استفاده از تکنیک دلفی فازی و نظر ۱۵ نفر از خبرگان حوزه اقتصاد، مدیریت زنجیره ارزش و سرمایه‌گذاری، عوامل کلیدی شناسایی و غربالگری شدند. در مرحله کمی، روابط متقابل بین عوامل و میزان اثرگذاری و اثرپذیری آن‌ها با مدل میک ‏مک تحلیل گردید. نتایج نشان داد که مؤلفه‌های دیجتالی سازی زنجیره تأمین، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و یکپارچگی اقتصادی، بهبود لجستیک و حمل‌ونقل و بهره‌گیری از فناوری‌های نسل چهارم صنعتی ، از مهم‌ترین عوامل پیشران و کلیدی محسوب می‌شوند. مؤلفه ایجاد خوشه‌های صنعتی و تقویت ارتباطات صنعتی نیز به‌عنوان متغیر دووجهی (رابط) بیشترین تأثیرگذاری و تأثیرپذیری را داشت. درجه پرشدگی ماتریس میک مک برابر ۸۶٫۴۲ درصد است که بیانگر وجود روابط قوی و ساختاریافته میان متغیرها می‌باشد. همچنین، مؤلفه‌هایی نظیر ارتقای بین‌بخشی زنجیره‌های ارزش، ایجاد مزیت مکانی از طریق توسعه زیرساخت‌های لجستیکی، استفاده از هوش مصنوعی در بهینه‌سازی زنجیره ارزش، و بهبود دسترسی به تأمین مالی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر به‌عنوان عوامل تأثیرپذیر شناسایی شدند. یافته‌ها حاکی از آن است که سیاست‌گذاران برای جذب سرمایه‌گذاری مولد و افزایش تاب‌آوری اقتصادی باید بر تقویت عوامل پیشران به‌ویژه در حوزه‌های فناوری، زیرساخت‌های لجستیکی و ثبات نهادی تمرکز نمایند. این پژوهش با ارائه چارچوب ساختاری روابط عوامل، مبنایی برای تدوین سیاست‌های هدفمند در راستای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی فراهم می‌آورد.