نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران

چکیده

در چند سال اخیر و با تشدید تحریم‌های غرب علیه ایران، تئوری اقتصاد مقاومتی به‌عنوان یک الگوی اقتصاد اسلامی متناسب با شرایط کشور و مأموریت‌های متمایز نظام جمهوری اسلامی ایران، توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی مطرح شده و مورد استقبال اندیشمندان و صاحب‌نظران قرار گرفته است. یکی از ارکان مهم نظام مالی کشور که نقش قابل توجهی در اجرای سیاست‌های اقتصادی کلان دارد بازار سرمایه است. لذا این مقاله بر آن است تا نقش بازار سرمایه را در عملی کردن اقتصاد مقاومتی بررسی کند. بدین منظور ابتدا با مرور ادبیات و مصاحبه با خبرگان، مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی مرتبط با بازار سرمایه شناسایی شد. سپس با استفاده از روش دلفی 10 مؤلفه اصلی و کلیدی تعیین شد. در ادامه با استفاده از روش دیمتل روابط درونی بین این مؤلفه‌ها مشخص و تأثیرگذاری و تأثیرپذیری آنها بر/‌ از یکدیگر تعیین شده است. در پایان، با استفاده از روش فرایند تحلیل شبکه (ANP) مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی مرتبط با بازار سرمایه اولویت‌بندی شده و با توجه به اولویت مؤلفه‌ها، راهکارهای لازم جهت تحقق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

  1. ابراهیمی، آیت اله و اله مراد سیف (1394)، «مفهوم‌شناسی و زمینه‌یابی بانکداری مقاومتی در اقتصاد ایران»، فصلنامه روند، سال بیست و دوم، شماره هفتاد و یکم، ص19−54.
  2. باهنر، محمدرضا (1391)، «نقش بازار سرمایه در توسعه اقتصادی کشور»، روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 2630.
  3. بلندیان، محمدمهدی و سارا ناصری (1394)، «رهیافتی بر شناسایی بایسته‌های سیاست‌های اقتصاد مقاومتی بر سیاست‌های شهرسازی و صنعت ساختمان»، مدیریت شهری، شماره چهلم، ص249−268.
  4. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار دانشجویان، 16/5/91.
  5. بیانات مقام معظم رهبری در حرم مطهر رضویj، 1/1/92.
  6. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار رئیس جمهوری و اعضای هیأت دولت، 2/6/91.
  7. توحیدی، محمد (1393)، نقش بازار سرمایه در تحقق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، مدیریت توسعه، پژوهش و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار.
  8. حبیبی، آرش؛ صدیقه ایزدیار و اعظم سرافرازی (1393)، تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی، انتشارات کتیبه گیل، موجود در وب سایت http://www.parsmodir.com/thesis/dematel.php
  9. خوانساری، رسول و وهاب قلیچ (1394)، «اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تحقق سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی در نظام بانکی با استفاده از روش تاپسیس فازی»، دوفصلنامه تحقیقات مالی اسلامی، سال پنجم، شماره اول، ص91−120.
  10. دانش جعفری، داوود و سمانه کریمی (1393)، «عنوان نفت، برنامه ششم توسعه و اقتصاد مقاومتی»، فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال دوم، شماره هشتم، ص1−36.
  11. سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری، بهمن ماه 1392.
  12. سیف، اله مراد و موسی خوشکلام خسروشاهی (1392)، «نظام ارزی مطلوب اقتصاد ایران در اقتصاد مقاومتی»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، سال هجدهم، شماره 54، ص181−204.
  13. عبدالملکی، حجت‌الله (1395)، اقتصاد مقاومتی: درآمدی بر مبانی، سیاست‌ها و برنامه عمل، چاپ سوم، ویرایش دوم، تهران: انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادقj.
  14. کریم، محمدحسین و همکاران (1393)، «توسعه کشاورزی و اقتصاد مقاومتی، جایگزین نفت»، فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال دوم، شماره ششم، ص103−127.
  15. نعامی، عبدالله و علی‌اکبر مظهری (1393)، «تأکید بر رابطه بازاریابی داخلی و منابع سپرده‌ای بانک به منظور تأمین منابع مالی مولد و فعال‌سازی سرمایه‌های انسانی در راستای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی»، فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال دوم، شماره هفتم، ص65−87.
    1. Boateng, P., Chen, Z., & Ogunlana, S. O. (2015), “An Analytical Network Process model for risks prioritisation in megaprojects”, International Journal of Project Management, 33(8), pp. 1795-1811.
    2. Chand, M., Raj, T., & Shankar, R. (2013), “Analytical network process (ANP) based modeling for analysing the risks in traditional, agile, and lean supply chain”, Proceeding on Advanced Data Analysis, Business Analytics and Intelligence, ICADABAI.
    3. Chen, C. C., Shih, H. S., Shyur, H. J., & Wu, K. S. (2012), “A business strategy selection of green supply chain management via an analytic network process”, Computers & Mathematics with Applications, 64(8), pp. 2544-2557.
    4. Dou, Y., Zhu, Q., & Sarkis, J. (2014), “Evaluating green supplier development programs with a grey-analytical network process-based methodology”, European Journal of Operational Research, 233(2), pp. 420-431.
    5. Ergu, D., Kou, G., Shi, Y., & Shi, Y. (2014), “Analytic network process in risk assessment and decision analysis”, Computers & Operations Research, 42, pp. 58-74.
    6. Lee, Y. H., & Lee, Y. H. (2012), “Integrated assessment of competitive-strategy selection with an analytical network process”, Journal of Business Economics and Management, 13(5), pp. 801-831.
    7. Saaty, Thomas L. (1999), “Fundamentals of the Analytic Network Process”, ISAHP, Kobe Japan, pp. 12-14.
    8. Saaty, T. L., & Vargas, L. G. (2013), Decision making with the analytic network process: economic, political, social and technological applications with benefits, opportunities, costs and risks (Vol. 195), Springer Science & Business Media.
  16. Ushada, M., & Yuliando, H. (2016), “Application of Analytical Network Process and Conditional Probability Co-occurrences Matrix for Business Modelling of Small-Medium Enterprises”, AGROINDUSTRIAL JOURNAL, 2(1).
  17. Wu, K. J., Tseng, M. L., & Chiu, A. S. (2012), “Using the Analytical Network Process in Porter's Five Forces Analysis–Case Study in Philippines”, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 57, pp. 1-9.
  18. Živković, Ž., Nikolić, D., Djordjević, P., Mihajlović, I., & Savić, M. (2015), “Analytical Network Process in the Framework of SWOT Analysis for Strategic Decision Making (Case Study, Technical Faculty in Bor, University of Belgrade, Serbia”, Acta Polytechnica Hungarica, 12(7).
  19. http://www.farhangnews.ir/content/110691.